24. objazdowy festiwal filmowy
WatchDocs 2026
Festiwal objazdowy, który powstał i rozwija się wyłącznie w wyniku inicjatyw oddolnych, w 2026 roku odwiedził ponad czterdzieści miejscowości w całej Polsce. Festiwal objazdowy WATCH DOCS w Bielsku-Białej odbył się w dniach 8-11 października 2026 roku. Organizatorem lokalnym jest Fundacja Teraz Ulica, która jako partner Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka samodzielnie wybiera filmy z repertuaru ostatniej edycji Międzynarodowego Festiwalu Filmowego WATCH DOCS w Warszawie. Fundacja przygotowała również autorski program wydarzeń towarzyszących. Poniżej program imprezy.
Program pokazów filmowych
Wstęp na wszystkie projekcje filmowe i imprezy towarzyszące jest bezpłatny.
19.09.26
14:00 – 14:21 – „Adidas. Stać cię na więcej”
Fundacja Teraz Ulica, Plac Wolności 4, Bielsko-Biała
reż. Keil Orion Troisi, Igor Vamos, USA 2024, 21′
Opis filmu: Prawdziwymi fashion victims są osoby pracujące w szwalni dla giganta odzieżowego marki Adidas. Ich miesięczna pensja to równowartość ceny jednej koszuli sprzedawanej na rynek europejski i amerykański. Zaległe pensje, brak możliwości tworzenia związków zawodowych, niebezpieczne warunki pracy i niemożność wyjścia do toalety to tylko część ich koszmarnych realiów. Podczas Fashion Week w Berlinie grupa aktywistów pod szyldem The Yes Men we współpracy z Threads and Tits i Clean Clothes Campaign tworzy pokaz mody „realitywear”. Wykorzystując ubrania noszone przez pracowników i pracownice, do których stworzenia inspirację stanowiły urazy powstałe podczas ich szycia, tworzą modę naznaczoną cierpieniem. Sprytna partyzantka sprawi, że korporacja będzie zmuszona odciąć się od kampanii i tym samym przyznać się do niehumanitarnych praktyk. Dokument skłania do refleksji na temat etyczności mody, cenie fast fashion i codziennych wyborów konsumpcyjnych.
14:30 – 15:30
Spotkanie i dyskusja o etyczności produkcji odzieży i sweatshopach z Urszulą Żędzian, artystką, która tworzy zarówno prace malarskie, grafiki, jak i szeroko pojęte rękodzieło – w tym ubrania i biżuterię z odzysku.
Ważną częścią jej twórczości jest upcykling czyli nadawanie przedmiotom i materiałom nowego życia zamiast ich wyrzucania. Ula jest weganką i stara się żyć w duchu less waste, świadomie podchodząc do konsumpcji i ponownego wykorzystywania rzeczy.
29.09.26, 18:00-18:30
Niewidzialny film: „Moja siostra”
Klubokawiarnia Aquarium (ul. 3 Maja 11A), Bielsko-Biała
reż. Mariusz Rusiński, Polska 2023, 30′
Czy można zobaczyć film bez obrazu? Wraz z Fundacją Kino Dostępne zachęcamy do zmiany perspektywy i próby doświadczenia seansu kinowego w sposób znany osobom niewidomym i niedowidzącym
Opis filmu: Intymny, bardzo odważny portret rodziny w starciu z uzależnieniem. To pierwszy i niemal wiwisekcyjny dokument Mariusza Rusińskiego, który rejestruje proces wychodzenia siostry z nałogu i
towarzyszący temu kryzys w relacjach rodzinnych. W fascynujący sposób ukazuje schematy zachowań, problemy komunikacyjne, narastające konflikty i granice odpowiedzialności. Reżyser nie pozostaje jednak biernym obserwatorem. Podskórnie czujemy pulsującą emocjami relację między autorem a bohaterką, która wzruszająco wybrzmiewa wraz z rozwojem fabuły.
Wydarzenie powstało z myślą o osobach widzących, które chcą sprawdzić, jak wygląda kino, gdy odwrócimy dotychczasową hierarchię zmysłów, ale do udziału zapraszamy również osoby niewidome i niedowidzące – seans jest dostosowany do ich potrzeb, a audiodeskrypcja stanowi tutaj podstawową, równorzędną warstwę filmu.
18:00-18:12 – „Bloodline”
reż. Wojciech Węglarz, Polska 2024, 12′
Opis filmu: W Puszczy Białowieskiej, nieopodal muru mającego powstrzymać napływ imigrantów, zagubiony żubr próbuje się przedostać przez las pełen wojska. Dojmująca metafora sytuacji przygranicznej osób szukających drogi do lepszego życia ukazana za pomocą świata zwierząt. Obraz jest mocniejszy niż słowa.
18:15-19:48 – „Kuba i Alaska”
reż. Yegor Troyanovsky, Ukraina, Francja, Belgia 2025, 93′
Opis filmu: To pierwszy dokument o wojnie w Ukrainie, który w całości oddaje perspektywę narracyjną kobietom. Tytułowe Kuba i Alaska to pseudonimy dwóch ratowniczek medycznych, Julii i Aleksandry, które ewakuują rannych na pierwszej linii frontu. Pierwsza pełna temperamentu i żywiołowa, druga opanowana i odpowiedzialna. Okrucieństwo wojny przeplata się tutaj ze zwykłą codziennością, dzięki której bohaterki znajdują chwilę wytchnienia. Film Yegora Troyanovskyego wplata humor i dobrą energię, mimo że doświadczenia żołnierek są ekstremalne. Dzięki sile kobiecej przyjaźni mogą przetrwać wszystko.
20:00- 20:10
„I Hope This Email Finds You Well”
reż. Asia Zughaiar, Palestyna 2025, 10′
Opis filmu: Nagrodzony na festiwalu Tribeca w Nowym Jorku dokument Asi Zughaiar to bardzo osobista perspektywa życia w okupowanej przez Izrael Palestynie. Nałożenie narracji w formie pisanego maila do bliskiej osoby na wielowarstwową, kolażową wizualność tworzy gęstą, emocjonalną strukturę, która oddaje chaos wojny i porwanych, osobistych wspomnień. Przenikanie się kadrów, wielokrotna ekspozycja czy technika found footage połączona ze strumieniem świadomości wiernie oddaje charakter rozszarpanej wojną rzeczywistości. Czy uda się poskładać ją na nowo?
20:15-21:15
“Kryzys humanitarny na północno-wschodniej granicy Unii Europejskiej” – spotkanie z dr Kamilą Fiałkowską, adiunktką w Ośrodku Badań nad Migracjami Uniwersytetu Warszawskiego.
Zajmowała się migracjami pracowniczymi Polaków do krajów UE (głównie do pracy w rolnictwie), a od 2016 roku bada także migrację polskich Romów oraz po 2022 r. sytuację ukraińskich Romów jako osób objętych ochroną czasową w Polsce. Od 2021 r. zaangażowana na granicy polsko-białoruskiej. Członkini grupy koordynacyjnej, międzyuczelnianej sieci Badaczki i Badacze na Granicy, podejmującej krytyczną refleksję i dokumentację kryzysu humanitarnego.
Spotkanie tłumaczone na Polski Język Migowy
18:00-18:30– „Kobiety na plaży”
reż. Margaux Fournier, Francja 2025, 30′
Opis filmu: Na marsylskiej plaży codziennie spotyka się grupa przyjaciółek. Wszystkie są już na emeryturze i mogą wreszcie afirmować życie bez ograniczeń. Piją wino, opalają się topless i podrywają miejscowych. Nie ma tu miejsca na wstyd i nudę, jest swoboda i szczerość w rozmowach. Wraz ze stanikiem zostaje ściągnięty gorset społecznych oczekiwań. „Kobiety na plaży” to pełen bezpretensjonalnego humoru dokument o ciałopozytywności, który ageizm puszcza z dymem (papierosowym).
18:45 – 19:55 – „Kumotry”
reż. Emilia Śniegoska, Polska, Niemcy 2025, 70′
Opis filmu: To ciepła opowieść o przemijającym świecie polskiej wsi w rumuńskich Karpatach skupiona w soczewce intymnego portretu przyjaźni dwóch dojrzałych kobiet.
Hanka i Bronka są silne, niezależne i samodzielne. „Nie ma chłopów, tutaj same wdowy” – mówi jedna z nich. Wbrew trudom codziennego życia i osamotnieniu obopólnie się wspierają i pielęgnują hart ducha. Bez dzieci i mężów, ale za to ze sobą nawzajem. Razem pracują, jedzą i troszczą się o siebie. Reżyserka w czuły sposób filmuje ich mikroświat, kreśląc szerszą perspektywę zanikającej kultury, języka i tradycji pogranicza. Kamerę kieruje również na zachwycającą podgórską przyrodę, a nostalgię okrasza humorem.
20:10-21:10 – “Starość też radość”- spotkanie z dr Anną Taszycką, filmoznawczynią, doktorem nauk humanistycznych, adiunktem na Uniwersytecie im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie.
Przez wiele lat aktywistka i prezeska krakowskiej fundacji Kultura dla Tolerancji, która zorganizowała m.in. Trans*Festiwal i przyczyniła się do stworzenia Federacji Znaki Równości.
Spotkanie tłumaczone na Polski Język Migowy
17:50-18:00 – przywitanie
18:00 – 19:25 – „Prawda czy wyzwanie”
reż. Tonislav Hristov, Finlandia, Bułgaria, Szwecja, Norwegia 2025, 85′
Opis filmu: Dokument Hristova obnaża mechanizmy działania skrajnej prawicy finansowanej przez Kreml. Teorie spiskowe, manipulacja faktami i obrazami, wykupowanie istniejących grup na Facebooku i zasilanie ich trollami – to tylko niektóre praktyki w mediach, które nasilają się zwłaszcza przed wyborami parlamentarnymi i są ściśle powiązane z władzą autorytarną. Bułgarscy aktywiści i dziennikarze śledczy podejmują nierówną walkę z populizmem i dezinformacją, nierzadko balansując na granicy własnego bezpieczeństwa. Jak odnaleźć prawdę w czasach, kiedy wszystko może nią być?
19:25-19:30 – przerwa
19:30 – 20:30 – “Czy mogę czuć się bezpiecznie w cyfrowym świecie?” – spotkanie z Wojciechem Klickim, prawnikiem z Fundacji Panoptykon, jedną z niewielu organizacji w Polsce zajmującą się monitoringiem państwa, które kontroluje nas – obywatelki i obywateli. Sprawdza, czy służby przekraczają swoje kompetencje, jak duże firmy (Big Techy) gromadzą i wykorzystują dane użytkowników i użytkowniczek czy jak trenowana jest sztuczna inteligencja.
Piszą o sobie:
„Chcemy świata, w którym nowe technologie służą społeczeństwu, a każdy i każda z nas może wybierać, czy i jak ich używa. Chcemy świata, w którym mamy kontrolę nad tym, kto co o nas wie, i możemy świadomie decydować o swoim życiu. Ujawniamy nadużycia, walczymy o prawo chroniące wolność i prywatność. Pokazujemy, jak świadomie żyć w cyfrowym świecie.”
https://panoptykon.org/
Spotkanie tłumaczone na Polski Język Migowy
20:30-20:40 – przerwa
20:40-22:05 – „Czarna woda”
reż. Natxo Leuza, Hiszpania 2025, 85′
Opis filmu: Z powodu huraganów i ulewnych deszczy poziom wody w Bangladeszu podnosi się na tyle, że zalewa domy. Katastrofa klimatyczna zmusza ludność do rozpoczęcia migracji ze wsi do miasta. To, co można było do niedawna zobaczyć w filmach science fiction, staje się apokaliptyczną rzeczywistością. Skąpana w mroku opowieść o życiu w poczuciu ciągłego zagrożenia, niepewności i odejściu świata, jaki dotąd znaliśmy. Brak wody pitnej, odcięcie od możliwości zarobku i utrata dachu nad głową skłania uchodźców w Dhaki do coraz głośniejszego wołania o sprawiedliwość klimatyczną.
18:00-19:41 – „Skradzione dzieci”
reż.: Martyna Wojciechowska, Jowita Baraniecka, Polska, Gruzja 2025, 97′
Opis filmu: Dokument Martyny Wojciechowskiej i Jowity Baranieckiej to dziennikarskie śledztwo w sprawie procederu trwającego prawie 30 lat. Począwszy od lat 90., a skończywszy na roku 2005 w gruzińskich porodówkach w tajemniczych okolicznościach znikają dzieci. Szacuje się, że skradzionych i sprzedanych noworodków zostało ok. 100 tysięcy. Bohaterką jest Tamuna Museridze, której w rozwikłaniu tego dramatu towarzyszy bardzo osobista historia. Nie zabraknie łez wzruszenia w spotkaniach po latach i burzliwych emocji. Dzięki wytrwałości Tamuny udaje się na nowo połączyć rodziny i przywrócić dzieci ich rodzicom. Tak jak Amy i Ano, które odkryły swoje siostrzeństwo przy pomocy mediów społecznościowych. Latami skrywane tajemnice i wstrząsy ustępują miejsca radości i nadziei.
19:41 – 19:50 – przerwa
19:50- 21:00 – “Między Wschodem a Zachodem. Za drzwiami gruzińskiej pokazuchy” – spotkanie ze Stasią Budzisz, reporterką, filmoznawczynią i tłumaczką języka rosyjskiego, absolwentką Polskiej Szkoły Reportażu. Od wielu lat zajmuje się Kaukazem i Europą Wschodnią, a szczególnie bliska jest jej Gruzja, w której przez pewien czas mieszkała i którą zna nie tylko z perspektywy reporterki, ale również osoby obserwującej codzienne życie jej mieszkańców. Jest autorką książki „Pokazucha. Na gruzińskich zasadach” – reporterskiego obrazu współczesnej Gruzji, oraz książki „Welewetka. Jak znikają Kaszuby”. W swoich tekstach przygląda się ludziom, społecznym przemianom i tematom, które często pozostają poza oficjalną narracją. Rozmowę poprowadzi Adam Włodek Włodarczyk (Teraz Ulica).
Spotkanie tłumaczone na Polski Język Migowy
21:00 – 21:10 – przerwa
21.10-22:29 – „Divia”
reż. Dmytro Hreshko , Polska, Ukraina, Holandia 2025, 79′
Opis filmu: Pierwszy dokument w całości poświęcony katastrofalnemu wpływowi wojny w Ukrainie na środowisko naturalne. To kino medytacyjne i hipnotyzujące, które na przemian zachwyca monumentalnymi ujęciami przyrody i ściska za gardło, gdy uświadomimy sobie ogrom cierpienia niemych ofiar konfliktu zbrojnego. Pozbawiony dialogów film Dmytra Hreshki obfituje w kakofonię bitewnych dźwięków i świetną muzykę Sama Slatera. Pokazuje to, co często pomijane – skutki inwazji w środowisku naturalnym, z którymi ludzkość będzie się zmagać przez następne dziesięciolecia. Natura sama próbuje się odrodzić, a dzięki ukazaniu tytanicznej pracy wyspecjalizowanych ludzi (saperzy, ekolodzy) reżyser pozwala, mimo wszystko, mieć nadzieję na przyszłość.